БОЖХОНА РЕЖИМЛАРИ - ТЎЛИҚ 16 ТА РЕЖИМ
Ўзбекистон Божхона кодекси 25-моддасида 16 та божхона режими белгиланган. Қуйида RANDARA нуқтаи назаридан ҳар бири қандай бизнес вазиятда ишлатилиши ва нимани ҳамроҳлик қилиш мумкинлиги кўрсатилган.
1. Экспорт
Товарни Ўзбекистон божхона ҳудудидан доимий олиб чиқиш. RANDARA контракт, ТИФ ТН, рухсатлар, келиб чиқиш ҳужжатлари, инвойс/packing list, логистика ва декларацияни бир занжирда тайёрлайди.
2. Реэкспорт
Аввал Ўзбекистонга кирган хорижий товарни тегишли шартларда қайта олиб чиқиш. Омбор, вақтинча сақлаш, импорт, эркин омбор/СТЗ каби олдинги режимлар билан боғланишини текширамиз.
3. Вақтинча олиб чиқиш
Ўзбекистон товарини кўргазма, демонстрация, ижара, синов, сервис ёки бошқа вақтинчалик мақсадда хорижга олиб чиқиш ва муддат/қайтариш мажбуриятини бошқариш. Таъмирлаш/қайта ишлаш керак бўлса, алоҳида “ҳудуддан ташқарида қайта ишлаш” режими таҳлил қилинади.
4. Божхона ҳудудидан ташқарида қайта ишлаш
Ўзбекистон товарини хорижга таъмирлаш, қайта ишлаш ёки модернизация учун чиқариш. Идентификация, қайта ишлаш операциялари, чиқиш нормаси, муддат, processed product ва қайтариш ҳужжатлари олдиндан лойиҳаланади.
5. Эркин муомалага чиқариш (импорт)
Товарни Ўзбекистон ички бозорида эркин ишлатиш/сотиш учун импорт қилиш. ТИФ ТН, божхона қиймати, тўловлар, имтиёзлар, рухсатлар ва олдиндан декларация имкониятини текширамиз.
6. Реимпорт
Аввал Ўзбекистондан чиқарилган товарни белгиланган шартларда қайта олиб кириш. Товар идентификацияси, чиқиш сабаби, ўзгаришлар/таъмир ҳолати ва олдинги экспорт ҳужжатлари текширилади.
7. Вақтинча олиб кириш
Ускуна, техника, кўргазма, ижара, сервис ва лойиҳа товарларини вақтинча олиб кириш. Муддат, шартли тўлов/озодлик, қайта олиб чиқиш ёки бошқа режимга ўтказиш режаси олдиндан белгиланади.
8. Божхона ҳудудида қайта ишлаш
Хорижий хом ашё/компонентларни Ўзбекистонда қайта ишлаб, маҳсулотни экспорт/реэкспорт қилиш. Технологик схема, чиқиш нормаси, идентификация, йўқотиш, чиқинди, қолдиқ ва режимни ёпиш режалаштирилади.
9. Вақтинча сақлаш
Товарни кейинги божхона режими танлангунча божхона назорати остида вақтинча сақлаш. Ҳужжатларни тўғрилаш, рухсат олиш, классификация/қиймат масалаларини ҳал қилиш учун амалий кўприк сифатида ишлатилади.
10. Божхона омбори
Хорижий товарни божхона назорати остида омборга жойлаштириш ва кейин импорт, реэкспорт ёки бошқа режимга ўтказиш. Омбор, ҳисоб, товар ҳаракати ва кейинги чиқариш сценарийси мувофиқлаштирилади.
11. Эркин омбор
Лицензияланган эркин омбор доирасида товарларни жойлаштириш, сақлаш ва қонун рухсат этган операцияларни бажариш. Қайта ишлаш, кейинги сотув/экспорт ва бошқа режимларга ўтиш структураси текширилади.
12. Эркин божхона зонаси
Эркин божхона зонаси режими доирасида товарларни жойлаштириш ва лойиҳа/ишлаб чиқариш мақсадларида фойдаланиш. СЭЗ тушунчаси билан бир хил эмас: СТЗ - айнан божхона режими.
13. Божсиз савдо
Duty Free дўконлари учун махсус режим. RANDARA лицензия/режим шартлари, товарни жойлаштириш, декларация ва товар ҳаракати бўйича ҳужжатларни тайёрлаш/координация қилишга ёрдам беради.
14. Божхона транзити
Товарни Ўзбекистон ҳудуди орқали импортга чиқармасдан транзит олиб ўтиш. Транзит декларацияси, ЭПИ, CMR/TIR, маршрут, чегара, пломба, қайта юклаш, терминал ва муддатлар мувофиқлаштирилади.
15. Йўқ қилиш
Товарни қонун ва божхона назорати талабларига мувофиқ йўқ қилиш. Йўқ қилиш усули, рухсатлар, экологик/санитар талаблар, актлар ва режимни ёпиш ҳужжатлари мувофиқлаштирилади.
16. Давлат фойдасига воз кечиш
Қонун назарда тутган ҳолатларда товардан давлат фойдасига воз кечиш. Молиявий/ҳуқуқий оқибатлар, товар ҳолати ва қабул қилиш шартлари олдиндан баҳоланади.
Муҳим: “бонд омбор” Божхона кодексида алоҳида 17-режим эмас. 2026 йилги махсус тартибга кўра бонд омбор фаолияти эркин омбор лицензияси ва бонд омборлар реестри билан боғлиқ махсус модель. “СЭЗ” ва “эркин божхона зонаси” ҳам бир хил тушунча эмас.
Манба материаллари: 20.09.2026. Талаблар ҳар бир аниқ битим учун текширилади.